Van weerstand naar aspiratie

Details maken perfectie
In de vorige blog bespraken we de zegeningen van micromanagement: als je de beste wilt zijn, loont het om tot zéér gedetailleerd te werk te gaan. "Details maken perfectie, en perfectie is geen detail," zei Leonardo da Vinci, en dat geldt ook voor producten en diensten van topkwaliteit.

Micromanagen van producten en diensten loont dus, maar micromanagen van mensen niet: het leidt af en ondermijnt het zelfvertrouwen. Bovendien vindt niemand het prettig als mensen voortdurend tot in detail wordt verteld wat ze moeten doen en hoe. Mensen gedijen als ze zich kunnen uitleven in een taak die past bij hun talenten en ambities, met een zekere mate van autonomie, in goede samenwerking met collega's.

Weerstand
De drang van de micromanager om te controleren roept weerstand op. Want mensen voelen zich aangetast in hun autonomie, terwijl ze het gevoel willen hebben dat ze meester zijn over hun situatie. Bovendien ervaren mensen onder micromanagers onvoldoende erkenning. En dat is een sociale basisbehoefte: mensen willen gezien worden om wie ze zijn en wat ze kunnen. Gebrek aan erkenning veroorzaakt ook weerstand.

Uit de wurggreep
Hoe kom je uit de wurggreep van controledrift? Hoe kun je je doelen bereiken zonder de weerstand die een micromanager oproept? Zonder jezelf en anderen het gevoel te geven dat jij je ‘werkelijk overal’ mee moet bemoeien om het werk goed te laten uitvoeren? Hoe neem je mensen mee in jouw ambitie voor kwaliteit en resultaten?

Vertrouwen
Bij micromanagement wordt het zelfvertrouwen van teamleden ondermijnd omdat zij onvoldoende vertrouwen in hun kwaliteiten ervaren. De primaire taak van management is om dat vertrouwen op te bouwen. Dat doe je door expliciet te zijn over de eigenschappen die jij waardeert in jouw teamleden en de potentie die jij in hen ziet. Één van de meest invloedrijke denkers op het gebied van leiderschap, Stephen Covey, vatte dat ooit als volgt samen: “Leiderschap is het communiceren van de waarde en potentie van mensen. Zo duidelijk, dat zij het uiteindelijk zelf gaan inzien”.

Altijd wanneer ik met anderen samenwerk ervaar ik hoe waar(devol) dit statement is en hoezeer mensen het nodig hebben om bevestigd te worden in hun kwaliteiten en potentie. We leven in een maatschappij die onevenredig gefocust is op fouten en onvolkomenheden. Meer dan op potentie. Al vroeg op de lagere school leren kinderen hoeveel ‘fout’ hun werkjes bevatten. Maar welk perspectief is beter voor het zelfvertrouwen, “twee fout” of “twaalf goed”? Wanneer ik mensen ernaar vraag, valt mij altijd op dat zij veel beter in staat zijn om hun ‘slechte’ eigenschappen en ‘zwaktes’ te benoemen dan om het te hebben over hun sterktes en potentie. Maar wanneer we alleen nog maar spreken over hun talenten, mogelijkheden en ambities transformeert de relatie: men voelt zich begrepen, gezien en erkend en er ontstaat een betere energie. De energie van vertrouwen.

Team
Op teamniveau is het principe hetzelfde als bij individuen. Ik pas het volgende geregeld toe bij teams waarmee ik werk om het vertrouwen te laten groeien: nadat we een strategie of veranderplan hebben ontwikkeld vraag ik de teamleden om zich voor te stellen dat het vijf jaar later is. En dat alle ambities en doelen uit het plan gerealiseerd zijn. Vervolgens vraag ik de mensen om een email aan elkaar te schrijven, ook vijf jaar later gedateerd, waarin zij drie dingen beschrijven:

  • waarom zij zo trots zijn op de organisatie;
  • wat zij waarderen in elk van de andere teamleden;
  • wat zij het meest waarderen in zichzelf.

Het is zo geregeld dat iedereen alle e-mails op precies hetzelfde moment ontvangt. Ze zitten steevast vol positieve energie, ambitie, enthousiasme en waardering. Het potentieel dat mensen samen zien is heel tastbaar1. Als de teamleden dit hebben gedaan, is er altijd een merkbare toename van energie: er is meer waardering, vertrouwen en plezier. En dat uit zich in de samenwerking en betere resultaten.

1 Deze benadering is geïnspireerd op Benjamin Zanders YouTube-lezing "How to give an A" en het boek "The Art of Possibility", dat hij samen met zijn vrouw Rosamunde schreef (Penguin Books, 2000).

Aspiratie
Door een dergelijke manier van samenwerken en ambitievorming - primair gebaseerd op mogelijkheden en waardering - maak je een aspiratie los in het team. De aspiratie om samen ambities waar te maken, om doelen te realiseren, om te groeien. Aspiratie is een veel krachtiger energiebron dan weerstand. Weerstand verlaagt de energie, de sfeer en wendbaarheid van het team. Aspiratie verhoogt de energie, het enthousiasme en de daadkracht.

Nu is het team 'op weg' om zijn ambities waar te maken. Het is belangrijk om de energie vast te houden en zowel de individuele medewerkers als het team tot hun recht te laten komen. Bovendien hebben zij meer baat bij een faciliterende manager die hen ondersteunt, adviseert en coacht dan bij een controlerende micromanager. Maar managers die op dit punt zijn aangekomen, zullen weinig interesse hebben in de moeizame weg van micromanagement, die te veel energie en plezier van alle betrokkenen opslurpt.

Moving As One Logo

Wil jij meer weten over moeiteloos veranderen en wat wij voor jou kunnen betekenen?

Vul dan onderstaand formulier in. Wij reageren binnen één werkdag. In de tussentijd kunt je onze gratis Whitepaper 'Responsieve Organisaties' downloaden.