De kunst van het loslaten

In een van de vorige blogs bespraken we de transitie van zogenaamd "directief" naar "faciliterend" leiderschap. Managers zijn niet de mensen die het team vertellen wat het moet doen, "laten presteren" en "resultaten laten halen". Uitgangspunt is dat het team dat heel goed zelf kan. Mits aan een aantal voorwaarden is voldaan. Zo moet er duidelijkheid zijn over de doelstellingen, moet het team compleet zijn en moet er een duidelijke taakverdeling zijn. De focus ligt erop dat ieder individu tot zijn recht komt en dat er psychologische veiligheid is, zodat het team zich vrij kan ontwikkelen.

Wat vaak naar voren komt in discussies over faciliterend leiderschap is dat managers moeten kunnen, en durven, "loslaten". Betekent dit dat je je nergens meer mee bemoeit? Dat je iedereen zijn eigen gang laat gaan, en wel ziet waar dat toe leidt?

Dat is loslaten geenszins. Maar voor managers die gewend zijn te plannen, te sturen en te controleren kan het wel zo voelen. Omdat het een gewoonte is. En gewoontegedrag is hardnekkig: ook al geloof je dat anders werken goed is, het voelt ongemakkelijk, en misschien zelfs eng, omdat je het niet gewend bent. Daarom is het goed om eens na te denken over wat loslaten precies is in een managementcontext.

Daartoe maken wij een onderscheid tussen "verlangen" en "intentie". Het zijn twee gemoedstoestanden, of houdingen, die sterk op elkaar lijken, maar op één belangrijk punt verschillen.

Verlangen
Bij een verlangen Hecht je je aan het resultaat dat je wilt bereiken. Dat betekent dat je positieve emoties ervaart wanneer dat resultaat wordt bereikt en negatieve emoties wanneer dat niet het geval is. Vergelijk het met een kind dat zijn zinnen heeft gezet op de nieuwste spelcomputer voor zijn verjaardag: hoe groter het verlangen, hoe groter de vreugde of teleurstelling wanneer de wens wel of niet in vervulling gaat. De intensiteit van de emotie is recht evenredig met de intensiteit van het verlangen.

Intentie
Wanneer je niet gehecht bent aan het resultaat dat je wilt, dan is er sprake van een intentie. Wanneer je handelt vanuit intenties, staat je houding open voor de resultaten die ontstaan. Je hebt wel een resultaat voor ogen (de intentie), maar je wordt niet emotioneel geraakt door het feitelijke resultaat omdat je er niet aan gehecht bent. Dit maakt dat je het resultaat accepteert zoals het is. Je verzet je er niet tegen. Maar dat betekent niet dat je apathisch bent of dat je het opgeeft. Want je blijft open en nieuwsgierig naar verdere mogelijkheden en wat er nu te doen staat - daarmee creëer u wendbaarheid en creativiteit.

In de dagelijkse managementpraktijk gaan veel dingen niet zoals gepland of begroot. Vanuit het perspectief van verlangen, herbergen ze allemaal teleurstellingen.

Teleurstelling is een vorm van verzet tegen de werkelijkheid. Mensen die handelen vanuit intenties hebben die weerstand niet. Zij accepteren de resultaten en zullen er dus vrijer naar kijken. Daardoor zijn ze beter in staat te zien hoe het nog beter kan: het ontbreken van verlangen en weerstand betekent automatisch een open geest en een creatieve houding: "OK, dit is wat we hebben bereikt. Hoe kunnen we het beter maken?"

Management
Het verschil tussen "directief management" en "loslaten" is hiermee vergelijkbaar. Jij stelt jouw team samen. Uiteraard zijn er doelstellingen, want jij wilt ergens naar toe. En je geeft het team de autonomie om te beslissen hoe zij dat doel gaan bereiken en welke acties zij ondernemen. Indien nodig, geef je advies. En je coacht de teamleden. Maar je "laat hen vrij" om het werk te doen. En je wacht af wat de resultaten van hun acties zijn. Met een open geest: je intentie op het doel, en accepterend wat komen gaat.

Attitude
Het verschil tussen beide managementstijlen is een klein verschil in attitude. Er is geen verschil in ambitieniveau. De houding van "loslaten" zorgt ervoor dat het team vrijelijk kan doen waar het goed in is. Het leidt tot een wereld van verschil in de sfeer binnen teams, motivatie van de betrokkenen en responsiviteit van de organisatie.

Moving As One Logo

Wil jij meer weten over moeiteloos veranderen en wat wij voor jou kunnen betekenen?

Vul dan onderstaand formulier in. Wij reageren binnen één werkdag. In de tussentijd kunt je onze gratis Whitepaper 'Responsieve Organisaties' downloaden.